Bewust zijn van je valkuil en dan proberen te reageren vanuit je uitdading is misschien wel de basis van persoonlijke groei. De aanpak gaat ervan uit dat we allemaal zgn. kern-kwaliteiten hebben. Deze kennen we van onszelf, we zijn er trots op, we accepteren complimenten daarover en we accepteren het minder goed als anderen die kwaliteiten niet hebben.
We hebben ook allemaal valkuilen.
Die laat je zien in een situatie, waar je kwaliteit minder van toepassing is of eigenlijk tegen je werkt. Anders gezegd: je toon dan teveel van het goede. Zie ook het plaatje met bescheiden als voorbeeld. Te bescheiden en je wordt onzichtbaar.
Een valkuil toont zich als antwoord op de vragen:
- welke kritische feedback krijg ik regelmatig?
- waarvoor moet ik me weleens verontschuldigen?
- wat gaat er mis als ik gebukt ga onder werkdruk of stress?
- waarmee roep ik soms ergernis op bij anderen?
In het voorbeeld van het plaatje: een te bescheiden persoon zou zich wat vaker moeten profileren. Het gedrag dat je als je in je valkuil schiet eigenlijk meer zou moeten laten zien heet je uitdaging. In het plaatje is ‘profileren’ dus de uitdaging van personen die bescheidenheid als kernkwaliteit hebben.
De uitdaging toont zich als antwoord op de volgende vragen:
- welke verbetersuggesties krijg ik soms in feedback van anderen?
- welke kwaliteiten bewonder ik bij anderen?
- waarin schiet ik tekort of wat doe ik in de praktijk te weinig?
Profileren is echter niet eenvoudig voor de bescheiden mens. Wat je namelijk ZEKER niet wilt is arrogant overkomen. Dit gedrag, dat je jezelf en anderen makkelijk verwijt heet je allergie. Bescheiden mensen zijn inderdaad allergisch voor arrogantie, wat in feite de valkuil is voor mensen die als kwaliteit ‘profileren’ hebben.
Een herkenbare valkuil
Hieronder een paar herkenbare combinatie van kernkwaliteiten, valkuilen, uitdagingen en allergien.
DAADKRACHT: je bent daadkrachtig, maar herkent ook dat anderen je soms een drammer vinden. Je wilt wel gaan oefenen met geduld. Maar je bent als de dood voor het verwijt, dat mensen je passief gaan vinden.
EERLIJKHEID: je bent recht voor zijn raap, supereerlijk. Maar soms kom je dan te bot, te direct over. Je wilt best oefenen om wat tactvoller of wat diplimatieker te zijn. Maar iets weerhoud je toch, want je wilt onder GEEN BEDING te slijmerig overkomen, of de anderen naar te mond praten.
BEHULPZAAM, opoffering, voor jezelf opkomen, egoisme
Het inzicht is dus, dat je kunt leren van de mensen die gedrag vertonen, waar je allergisch voor bent.
Die hinderlijke dominante persoon laat zien, dat jij ook af en toe met de vuist op
tafel zou willen slaan. Die slordige medewerker laat zien, dat voor jou als perfectionist af en toe goed ook goed genoeg kan zijn. Een slachtofferige collega laat zien, dat jij af en toe wat
vaker om hulp mag vragen. Enzovoorts.
Kernkwaliteiten en kernkwadranten voorbeelden lijst
Hieronder vind je een lijst van veelvoorkomende combinaties kernkwaliteiten, valkuilen, allergieën en uitdagingen.
| Kernkwaliteit | Valkuil | Allergie | Uitdaging |
| Aanpassingsvermogen | Onderdanigheid | Dictatoriaal | Initiatief |
| Analytisch | Gevoelsarm | Sentimenteel | Gevoelig |
| Behoedzaamheid | Besluiteloosheid | Onbezonnenheid | Slagvaardigheid |
| Behulpzaam | Opoffering | Egoïsme | Autonomie |
| Bescheidenheid | Onzichtbaarheid | Arrogant | Profileren |
| Betrouwbaar | Saai | Arbitrair | Innovatief |
| Bondigheid | Ongenuanceerd | Langdradig | Tact |
| Consequent | Star | Met alle winden meewaaien | Flexibel |
| Creativiteit | Chaos | Bureaucratie | Discipline |
| Daadkracht | Drammerigheid | Passiviteit | Geduld |
| Diplomatie | Afstandelijkheid | Arrogantie | Confronteren |
| Empathie | Sentimenteel | Afstandelijkheid | Beschouwen |
| Enthousiasme | Impulsiviteit | Pessimisme | Realisme |
| Eerlijkheid | Botheid | Manipulatie | Tact |
| Flexibiliteit | Zwabberigheid | Dogmatisch | Standvastigheid |
| Gedrevenheid | Fanatisme | Passiviteit | Nuchterheid |
| Gedisciplineerd | Starheid | Chaos | Flexibiliteit |
| Geduldig | Passief | Drammerig | Daadkrachtig |
| Gehoorzaam | Slaafs | Eigenzinnig | Autonoom |
| Gereserveerdheid | Afstandelijkheid | Arrogantie | Zelfverzekerdheid |
| Gevoeligheid | Opgefokt | Kilheid | Gereserveerdheid |
| Gul | Verkwistend | Krenterig | Verstandig |
| Improvisatie | Chaos | Onverbiddelijkheid | Doeltreffendheid |
| Inlevingsvermogen | Opoffering | Nonchalance | Loslaten |
| Krachtig | Agressief | Passief | Terughoudend |
| Loyaliteit | Slachtoffergevoel/ Onderdanigheid | Hoogmoed/ Oneerlijkheid | Zelfvertrouwen |
| Luisteren | Passiviteit | Dominant | Assertiviteit |
| Nauwkeurigheid | Perfectionisme | Chaos | Flexibiliteit |
| Nuchterheid | Afstandelijkheid | Zweverigheid | Meelevendheid |
| Ontvankelijkheid | Afwachtend | Ongenuanceerdheid | Stelling nemen |
| Optimistisch | Naïviteit | Pessimisme | Alert |
| Overtuigen | Fanatiek | Laisser-fair | Hulpvaardig |
| Realisme | Onverschilligheid | Naïviteit | Openhartigheid |
| Rust | Traagheid | Opgefokt | Energiek |
| Stiptheid | Opgefokt | Gemakzucht | Relaxedheid |
| Verantwoordelijkheid nemen | Overbelast raken | Slachtoffer | Hulp vragen |
| Verdraagzaamheid | Conflict vermijdend | Ongenaakbaarheid | Strijdlust |
| Vriendelijk | Braafheid | Genadeloosheid | Lef |
| Vrijgevig | Grenzeloos | Egoïsme | Grenzen stellen |
| Weloverwogen | Twijfelen | Arrogant | Zelfverzekerdheid |
| Zelfstandig | Eenzaam | Afhankelijk | Teamwerk |
| Zelfverzekerd | Arrogant | Middelmatig | Bescheiden |
| Zorgvuldig | Pietluttigheid | Nonchalance | Losheid |
| Zorgzaamheid | Betutteling | Onverschilligheid | Loslaten |
